De stad is nooit af! Een discussie. Om de stad verder te helpen.

01-03-2019
2554 keer bekeken 2 reacties

Van 2008 tot 2018 hebben gemeenten en bedrijven met behulp van de Provincie Gelderland gewerkt aan 8 sleutelprojecten. Een tienjarige contractperiode met gemeenten is nu afgerond. De uitvoering loopt veelal nog door. Deze meerjarige grootschalige ingrepen in de ruimtelijke structuur versterken de positie en de eigenheid van deze steden in hun regio. Een zichtbare impuls voor vitale plekken, met ruimte voor een mix van functies. Maar wat is er nu te zien als het resultaat van de gezamenlijke investering? De afsluitende Q-statuskaart 2008-2018 geeft daarvoor een inkijk.

Bekijk ook het filmpje voor de nodige impressies van bereikte resulaten en hoe deze ervaren worden door gebruikers, ondernemers en ontwikkelaars.

Op deze pagina zijn ook de voorgaande Q-Statuskaarten te vinden. Een mooie reeks die begon in 2008. De edities van 2010 en 2015 laten het verloop zien van programma en resultaten. De kaart van 2018 rond af. Maar kijkt ook verder want de stad is nooit af. Met zeven inzichten voeden we de dialoog over de verdere ontwikkeling van onze grote steden en andere stedelijke kernen in Gelderland.

Je bent van harte uitgenodig om deel te nemen aan het gesprek hierover door een reactie achter te laten op dit forum.

De stad is nooit af! Zeven inzichten geven richting aan verdere ontwikkeling van Gelderse steden. Discussieer mee en breng in hoe we met de stad om moeten gaan. Zeker nu grote maatschappelijke opgaven op deze steden afkomen. Wanneer is voor jou de stad af?

Op basis van tien jaar Sleutelprojecten, van 2008 tot en met 2018, zijn observaties en lessen geformuleerd. Zeven in totaal. Ze staan hieronder uitgeschreven en maken onderdeel uit van de Q-Statuskaart Sleutelprojecten 2018. Deze kaart is op dit forum te vinden. Welke mening ben je toegedaan ten aanzien van de zeven inzichten?

  • Herken je de zeven inzichten die de stedelijke vitaliteit in Gelderland bepalen?
  • Moeten ze scherper worden geformuleerd of mis je bepaalde inzichten?
  • Welk inzicht spreekt je het meeste aan?
  • Maak van de stad een ‘vindplaats’ (zie inzicht 7), maar van wat dan?
  • Wat is jouw ervaring met de Gelderse steden? Wat beleef en vind je daar?
  • Wat zijn de grote en kleine steden en overige stedelijke kernen in Gelderland?
  • Wat verwacht men van de provincie ten aanzien van steden en stedelijke ontwikkeling?

 Zeven inzichten

Observaties en lessen op basis van tien jaar Sleutelprojecten 2008 - 2018

1

De identiteit van de stad als basis

Werk te allen tijde vanuit het DNA van de stad. Grijp terug naar haar essentie. Wat die is, is soms moeilijk te zeggen, maar is gebaseerd op haar unieke ligging, kenmerken, geschiedenis, verhalen en gebruiken. Werk niet met generieke planconcepten, maak logische plannen die voortvloeien uit de specifieke situatie of een streekeigen handelen. Vind uit wat werkt en wat niet. Ken je kracht. Wees een trotse rivierstad als dat zo is, wees een bescheiden forenzenstad als dat zo is. Benut spoor, weg of water. Begrijp je positie in de regio en het netwerk waar je deel van uitmaakt. Wees verschillig. Of zoals wel eens wordt gezegd: Elke stad moet op zoek naar zijn ‘plaats’. Alleen zo ontstaat diversiteit en verscheidenheid op regionale schaal.

2

Het landschap als onderlegger

‘Kijk eerst in de koelkast voordat je boodschappen gaat doen’. Gebruik het landschap rond of ‘onder’ je stad om ontwikkelingen te sturen of aan te jagen. Trek de stad niet het landschap in, maar haal het landschap (het randmeer, de rivier, het bos) naar binnen. Of wek het - zoals in Arnhem - weer tot leven. Gebruik de intrinsieke kwaliteiten en ecosysteemdiensten die groen en water te bieden hebben. Houd stad en landschap niet gescheiden, maar vervlecht het tot een nieuw geheel. Ontwikkel niet alleen gebouwen, schep ook condities en leefomstandigheden voor mens, plant en dier. Verhoog de biodiversiteit. Streef naar een natuurinclusieve (landschappelijke) stad.

3.

Samen stad maken als voorwaarde

De stad van de toekomst is een democratische stad. Dat betekent een open houding naar elkaar, én naar de inwoners en lokale partijen, door hen zo vroeg mogelijk te betrekken bij - en te informeren over - beoogde ontwikkelingen of opgaven. De stad is van iedereen. Voer het gesprek alvorens je plannen maakt, leer van elkaars inzichten, kennis, ervaring en creativiteit - en ga ermee aan de slag. Sta open voor, en geef ruimte aan, ideeën en initiatieven. Werk aan een gedeelde visie. Samen wordt een plan beter, gelaagder, of soms simpelweg leuker. Durf partijen een positie en verantwoordelijkheden te geven. Voed het mede-eigenaarschap in de stad. Ga voor duurzaam partnerschap.

4

De openbare ruimte als strategie

De sleutelprojecten leren dat investeren in de openbare ruimte, zeker in crisistijd - wanneer marktpartijen op hun hoede zijn - noodzakelijk is om de leefbaarheid in de stad te borgen en voortgang in de ontwikkeling te houden. Maak goede publieke ruimten (plekken), die bruikbaar en beleefbaar zijn, en die wellicht toch al onderdeel van het plan waren, en nu naar voren worden gehaald. Pleinen, tuinen, (pop up) parken, routes of verbindingen. Via ‘placemaking’ voeg je waarde toe aan een gebied en je brengt een circulatie op gang. Dat daarmee kosten voor de baten uitgaan is niet altijd ideaal, maar bedenk: ruimtelijke kwaliteit is vaak niet de kers op de taart, maar de gist in het brood. Wees proactief.

5.

Organisch ontwikkelen als methode

De tijd van blauwdrukplannen en allesomvattende masterplannen hebben we achter ons gelaten. De crisis dwong ons daar mede toe. Aan plannen waarin alles met alles samenhangt en een lineaire aanpak voorschrijft, heb je niet veel als je moet anticiperen op veranderende omstandigheden in de markt. Toch is een goede visie onmisbaar. Want zonder visie geen plan, en zonder plan geen project. Bouw projecten vooral modulair op, verschaal ze tot behapbare porties, en spreid. Begin waar het kan, beweeg mee met de dynamiek. Zet kleine stappen, werk van succes naar succes, en vier ze. Bouw flexibiliteit en ruimte in voor onzekerheden en initiatieven. Bedenk: onderweg zijn is belangrijker dan de bestemming. Zorg dat de motor blijft draaien. Houd koers.

6.

Herbestemming en initiatieven als must

Ruimtelijke kwaliteit gaat niet altijd over schoonheid en esthetiek (de beeldkwaliteit), maar ook - en vooral - over betekenissen en gebruikswaarden. Snap het belang van reuring en attractiviteit gedurende een gebiedsontwikkeling. Tijdelijk anders bestemmen van gebouwen was in veel sleutelprojecten, mede door de crisis, een noodzakelijkheid. Laat het een principe zijn. Omarm het initiatief. Faciliteer de broedplaats. Benut steen goed. Niet omdat het moet, maar omdat het kan. Breng vraag en aanbod samen, al is het tijdelijk. Genereer activiteit én betrokkenheid gedurende een project. Weet: een ‘begingebruiker’ is net zo belangrijk als een ‘eindgebruiker’. Borg de kwaliteit van de permanente tijdelijkheid; het is altijd hier en nu.

7.

De blijvend veranderende stad als opgave

De stad is nooit af. Dat klinkt negatief, maar is het niet. Elke tijd, elke generatie legt een claim op de (toekomst van de) stad. Er zullen altijd opgaven - noodzakelijkheden, wensen of kansen - blijven die de stad in beweging zetten. Van onderop geïnitieerd of van bovenaf gedicteerd. Klimaatverandering, energietransitie, biodiversiteit en circulaire economie zijn voorbeelden van nieuwe uitdagingen. De Gelderse Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ benoemt ze nadrukkelijk. Ze zullen onherroepelijk gaan landen in de steden. Het gebeurt al. Deins er niet voor terug, grijp het aan. Maak van de stad een ‘vindplaats’, zoals altijd al het geval was, en altijd het geval zal blijven. Maak van de nood een deugd. Beweeg mee, verander mee. De stad zijn wij.

We zijn benieuwd naar je reactie. Praat met ons mee over de Gelderse steden en hoe die naar de toekomst toe verder dienen te ontwikkelen.

Afbeeldingen

Reageren

Twitter

2  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.
 
Een momentje...
Anne Van Kuijk 17-03-19 om 12:01

Met deze 7 inzichten kunnen we ook de dorpen en steden in Brabant nog mooier maken. Kennis delen is vermenigvuldigen!

Hans Leeflang 18-03-19 om 13:12

Mooie en mooi geformuleerde inzichten. Herkenbaar. Sluiten aan bij de vijf principes uit het Manifest 2040 (uitkomst Jaar van de Ruimte). Tip: kijk extra naar de manier waarop overheidsregels in de praktijk uit werken: graag regels in dienst van de samenleving! En uiteraard gelden deze inzichten ook voor het ‘buitengebied’ !

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.