De Horster Brinken

Rianne Klein Hulse 21-06-2018
2736 keer bekeken 25 reacties

Sint Jansbeek Arnhem wint de Gelderse prijs voor ruimtelijke kwaliteit

De Sint Jansbeek in Arnhem is de winnaar van de Gelderse Prijs voor Ruimtelijke Kwaliteit 2018. De Walk of Wisdom in Nijmegen en omgeving mocht de publieksprijs in ontvangst nemen. Voorzitter van de jury Jan Terlouw en gedeputeerde Josan Meijers reikten op donderdag 22 november de prijzen uit in het Koelhuis in Zutphen.

De Gelderse Prijs voor ruimtelijke kwaliteit wordt eens in de twee jaar uitgereikt. Dit jaar was het thema ‘landschap nieuwe stijl’. Zowel de vakjuryprijs als de publieksprijs is een cheque van 10.000 euro waarmee de winnaars een financiële steun in de rug krijgen hun project uit te voeren en zo het betreffende landschap (nog) mooier te maken. Gedeputeerde Meijers licht toe: ‘‘Overal om ons heen is landschap. Gelderland is gelukkig rijk bedeeld in meerdere soorten prachtig landschap. Ons landschap wordt doorlopend aangepast aan nieuwe behoeftes. Verandering is niet erg, als we maar zorgen dat we zo veel mogelijk schoonheid en kwaliteit erin houden of zelfs brengen. Daar gaat deze prijs over”.

Sint Jansbeek

Het stedelijke beeklandschap de Sint Jansbeek is volgens de jury een gebiedstransformatie met lef, die navolging verdient en waarvan het resultaat met recht een landschap nieuwe stijl genoemd kan worden. Herwaardering van het bekenlandschap speelt een grote rol bij de Sint Jansbeek. De beek heeft zijn historische karakter in meer of mindere mate teruggekregen. De manier waarop de Sint Jansbeek het verleden verbindt aan de toekomst is uniek, aldus juryvoorzitter Jan Terlouw.

Bewoners hebben het initiatief genomen en samen met de gemeente is vervolgens het idee uitgevoerd. Het plan van de bewoners was om de Sint Jansbeek, die onzichtbaar onder het centrum van Arnhem doorliep, weer terug te brengen in het landschap van de binnenstad. Dit is uitgewerkt met betrokkenheid van het waterschap, omwonenden en ondernemers. De eerste fase is nu gereed, in het gebied tussen de historische binnenstad en de Rijn. De cheque is een impuls voor de tweede fase. Daardoor zal de Sint Jansbeek al vanaf het Gele Rijdersplein door de historische binnenstad naar het wederopbouwgebied gaan stromen. Met het realiseren van deze fase wordt de gehele historische loop -weliswaar in een nieuw jasje- hersteld.

Walk of Wisdom

Het publiek koos voor een ander mooi project. Maar liefst 336 stemmen van in totaal 1712 stemmen ging naar de Walk of Wisdom, een pelgrimsritueel van een week lopen met telefoon en internet uit. De enorme diversiteit aan landschappen rondom Nijmegen als spiegel voor je eigen binnenwereld. Met als kompas een symbool dat uitdraagt dat je niet afgesneden bent van het landschap, maar er deel van uitmaakt. De essentie van de Walk of Wisdom is een hedendaags, seculier bezinningsritueel om met andere ogen te kijken naar de wereld waarin je leeft, waardoor je de werk- en consumptiemodus aflegt en het landschap echt ervaart. ‘Een wandeltocht om je verbinding met het leven, de natuur en het landschap opnieuw te bevestigen. Een parel!’, zo motiveert een van de stemmers de keuze voor dit project. Daarnaast gaat voor elke pelgrim een euro naar cultuur- en natuurprojecten langs de route en zal het op termijn wellicht ook een fysieke transformatie teweegbrengen.

Lees hier het juryrapport

Het gebied De Horster Brinken lag lange tijd in de frontlinie van een planologische discussie. Nu is het nieuwe woonkasteel Groot Horloo het markante middelpunt van de 140 ha grote landschapsontwikkeling De Horster Brinken, een woonlandschap met verschillende woonmilieus in het buitengebied.

GPRK - pitch Horster Brinken from Provincie Gelderland on Vimeo.

Type landschap

  • Parklandschap
  • Landgoed of landgoederenlandschap
  • Natuurlandschap
  • Woonlandschap
  • Stadsrandlandschap
  • Cultuurhistorisch landschap

 

Gemeente(n)
Ermelo

Omschrijving van de ligging van het gebied
De Horster Brinken ligt ten westen van de kern van Ermelo. Het plangebied wordt in het westen begrensd door de A28/Strand Horst, in het noorden door de Harderwijkse nieuwbouwwijk Drielanden, in het oosten door de Horster-Zoomweg en in het zuiden de Buitenbrinkweg.

Periode van de opvallendste transformatie
Tussen 2005 en 2010.

De belangrijkste actoren
De gemeente Ermelo en de provincie Gelderland. Het bestemmingsplan is gemaakt door BRO adviseurs uit Vught en het kasteel Groot Horloo is ontworpen door Anoul Bouwman. Vos & Teeuwissen, dochterbedrijf van Heijmans Woningbouw, was samen met HBC Planontwikkeling verantwoordelijk voor de landschapsontwikkeling van ‘De Horster Brinken’ en de realisatie van alle woningen en appartementen in het gebied.

Plan- en ontwerpproces
Het grondgebruik in Horst-Noord was sterk versnipperd door de aanwezigheid van kleinere, soms nog agrarische, bedrijven en daarnaast veroorzaakte de aanleg van de Groene Zoomweg en de Parallelweg voor ruimtelijke dynamiek. Ten slotte zorgde het feit dat dit gebied een zoeklocatie was voor een regionaal bedrijventerrein, eind vorige eeuw, voor een voortdurende maatschappelijke onzekerheid over het toekomstperspectief van dit gebied. De doelstelling van de gemeente was om de waarden van het gebied te beschermen en te ontwikkelen, het leefgebied tussen de Horloseweg en Buitenbrinkweg van de das veilig te stellen en een evenwichtig en stabiel toekomstbeeld te creëren waarin ook de bewoners van Drielanden zich als recreatieve bezoeker welkom zouden voelen. Om dit te bewerkstelligen was een transformatie van het landschap nodig van een open en overwegend agrarische gebied naar een aantrekkelijk parkachtig landschap met een mix van stedelijke en landelijke functies. In het ontwerp is rekening gehouden met de geomorfologische kenmerken van het gebied met droge zandruggen als noordelijke uitlopers van de Veluwe en de natte gebieden met zeeklei als restant van de overstromingsgebieden van de voormalige Zuiderzee. Cruciaal was hierbij de betrokkenheid van de provincie Gelderland omdat het project in de traditie van de ruimtelijke ordening een experiment was dat alleen uitgevoerd kon worden door een actieve samenwerking tussen de gemeente en de provincie. Bovendien was de initiatiefbetrokkenheid van een marktpartij van essentieel belang omdat het type woningbouw dat passend was in dit project, afwijkend is van de reguliere woningbouw. Alleen op deze manier kon tot een plan gekomen worden dat financieel en wat betreft de positionering in de woningmarkt dermate haalbaar was zodat verantwoorde ontwikkelingsrisico’s genomen konden worden.

Beknopte beschrijving van het landschap nieuwe stijl
Het gebied is ingedeeld in vier differentiërende onderdelen; de Buitenbrinkwegrug en de Horlose rug, het lage natte gebied en het afgegraven gebied (de afgraving). Op het raakvlak van de twee ruggen is het oude landschap verdwenen door zandwinning, dit deel staat bekend als de afgraving. De samenhang tussen de twee ruggen was hierdoor niet meer duidelijk herkenbaar. Verder was de Buitenbrinkwegrug wel duidelijk herkenbaar in het landschap. De Horlose rug daarentegen kende geen duidelijke structuur. Door de afgraving duidelijker te begrenzen met Italiaanse populieren en vier beeldbepalende nieuwe woningen, is het zich gaan onderscheiden van de overige vier deelgebieden. Archeologisch vooronderzoek in Horst Noord heeft geleid tot een volwaardige opgraving op een bouwlocatie aan de Horsterengweg nabij de locatie van het kasteel Groot Horloo. Diverse boerderijplattegronden uit de 11de en 12de eeuw zijn aan de oppervlakte gekomen. Samen met eerdere archeologische onderzoeken nabij de afgraving, met ook boerderijplattegronden uit dezelfde periode, geeft dit het inzicht dat het gebied op verschillende tijdvakken in de geschiedenis gebruikt is voor bewoning. De mogelijke voorloper van de kern Horst, zoals die nu rond de kruising Horsterweg – Fokko Kortlanglaan en de instelling ’s Heerenloo ligt, heeft waarschijnlijk in Horst-Noord gelegen. De nieuwe bebouwing van het gebied en de landschappelijke omvorming kan worden gezien als een volgende stap in de historische ontwikkeling van dit gebied. De Horlose rug is altijd een ruige en stoere plek geweest waar de Zuiderzee de dekzandrug geleidelijk wegsloeg. Het kasteel dat hier gebouwd is (Groot Horloo) integreert onder andere het ruige karakter van de plek, de overgang van een oud naar een nieuw landschap en de geluidseisen waar met een dichte buitenwand en een open binnenplaats aan tegemoet gekomen is. Wat kasteel Groot Horloo uniek maakt is de letterlijke interpretatie van wat je een kasteel noemt. De twee authentieke fonteinen op de binnenpleinen, de traditionele toegangspoort, de statige trapopgangen en de toren versterken de middeleeuwse uitstraling van Groot Horloo. De overige inrichting van de Horlose rug is afgeleid van het kasteel met een laan van klinkerbestrating en een klein park met parkvilla’s. De bebouwing die niet paste in deze parkachtige omgeving is gesaneerd. Deze sanering maakte het mogelijk om ook een aantal goedkopere woningen in dit gebied te plaatsen. In het gehele plan is rekening gehouden met de omgevingsvoorwaarden waarin de das kan gedijen. De graslanden en akkerlanden in het gebied zijn omgevormd naar voedselrijk grasland. Op de grenzen van de akkers zijn nieuwe houtwallen aangelegd ter beschutting van de das. Deze verrijking van het gebied geeft het oude agrarische landschap een ander landschappelijk beeld, namelijk dat van een coulisselandschap.

Opmerkelijke gebiedskwaliteiten uitgelicht
De Horster Brinken bestaat uit verschillende elementen. Zo is er kasteel Groot Horloo. Een complex van 18 grondgebonden woningen en 87 appartementen, inclusief ondergrondse parkeergarage en een sfeervolle binnenplaats met authentieke fonteinen en uitzichttoren. Daarnaast zijn er de Drie Zusters (3 vrijstaande landhuizen); De Zandmeent (2 vrijstaande woningen, 10 twee-onder-een-kapwoningen, 4 hoek- en 4 tussenwoningen); De Horsterpoort (2 hoekwoningen, 2 poortwoningen en 5 tussenwoningen) en ten slotte 7 landgoedkavels. Het Kasteel, de vrije kavels en de torenvilla’s zijn ontworpen in een aan de Delftse school verwante traditionele ambachtelijke stijl, die associaties oproept met middeleeuwse rurale bebouwing. De relatie met het landschap is hard en direct. Deze stijl is ontstaan doordat de bebouwing een defensieve functie had tegen vijandelijke aanvallen. De defensie van het gebouw tegen het geluid van onder andere de A28, het contrastrijke profiel in het landschap en de maatschappelijke acceptatie waren de belangrijkste argumenten om deze stijl te hanteren in dit gebied. Het rijtje in Nieuw Horloo, de Poortwoningen, ’t Stuifzand, de Parkvilla’s, de Carrévilla en de Stoeterij zijn ontworpen in de zogenaamde chaletstijl, een architectuurstijl die traditioneel veel voorkomt op de Veluwe. Deze stijl is eind 19e eeuw ontstaan vanuit een herwaardering van het ambacht en heeft een open relatie met het omliggende landschap. Argumenten om deze stijl in deze context te gebruiken zijn ongeveer hetzelfde als 100 jaar geleden: relatie met het landschap, markante profielen, traditionele waarden t.a.v. ambacht en gemeenschap.

Ambities en opgaven voor de toekomst
De ambitie van de gemeente is om de huidige kwaliteiten van het gebied in stand te houden en het landschap verder te ontwikkelen.

Betrokkenheid bij het project
Professioneel.

Afbeeldingen

Horsterbrink

Reageren

Twitter

Op de kaart

25  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

 
 
We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.

Een momentje...
Anoniem 29-06-18 om 15:36

Kasteel Groot Horloo, een unieke locatie en prima uiteen gezet in de bovenstaande info. Een appartementen complex waarbij je weg droomt. Van alle gemakken voorzien. Niet alleen voor ouderen perfect toegankelijk ( levensloopbestendig ) . Alleen al het uitzicht vanaf de "Kasteeltoren " is indrukwekkend. Beide binnenplaatsen zijn voorzien van een fontein. Centraal in het complex ligt de "Ridderzaal ". Een ruimte waar bewoners gebruik van kunnen maken, bvb. bij verjaardagen, kinderfeestjes, recepties of de vergaderingen van de VVE. Winkels, strand, water, heide, bossen en ziekenhuis zijn op fietsafstand tevens er is een bushalte voor het complex. Ook aan onze kleine burgers is aandacht besteed, hiervoor is in de binnentuin een speeltuin ingericht. Wij wonen er nu 3 jaar en het is altijd weer een feest als je weer thuiskomt op het "Kasteel ".

Jan Fien 24-08-18 om 8:46

Als je over de a28 rijdt wordt je blik automatisch getrokken naar dit kasteel en elke keer denk je romantisch hoe hier vroeger geleefd werd. Ook ben ik een keer er naar toe gegaan en hen mijn ogen uit gekeken. Prachtig

C. Vreeken 05-09-18 om 22:52

Prachtige plek!! Heerlijk landelijk wonen!!

Norbert Cremers 06-09-18 om 9:06

Super mooie plek om te wonen, ook in los staande (rij)woningen! Mooie combi van groen, natuur en woningen in mooie stijl! Reeën, fazenten, hazen, eekhoorns,etc tot voor de deur. PS. Er zijn nu nog veel mooiere foto’s te maken omdat de natuur/begroeiing tot wasdom komt!

Gerda 06-09-18 om 13:42

Kasteel Groot Horloo is een prachtige locatie om te wonen. En wat fantastisch dat wij genomineerd zijn voor de publieksprijs. Bij thuiskomst op het Kasteel overvalt mij altijd een gevoel van trots dat ik hier mag en kan wonen.
De architect en de Vos en Teeuwissen hebben iets neergezet wat niet meer weg te denken valt in de omgeving. Nu is het zaak aan ons bewoners het pand de uitstraling, zoals door de architect bedacht, voor de toekomst te behouden. De publieksprijs zal dan ook zeker goede besteding krijgen.

rose finken 08-09-18 om 12:06

Vanaf het eerste moment dat ik dit zag, was ik verkocht.
De statigheid, allure, vriendelijkheid van het complex en de opzet er van zijn in mijn beleving uniek. Het voelt als een klein dorp waar je makkelijk iedereen leert kennen en er een grote gemeenschapszin heerst. Er is een goede mix ontstaan tussen allerlei generaties. Het gebouw zelf is zeer doordacht ontworpen met zelfs een gemeenschappelijke ruimte [ridderzaal]. In de laatste jaren is er in het buitengebied veel bij gebouwd en deze huizen, villa's zijn allen toch wel in de kastelenstijl gebouwd zodat het een mooi geheel vormt.
Strand, heide, stad zijn allen goed bereikbaar. Ook toeristen/ fietsers vinden het leuk om hier even rond te kijken en zijn dan zeer verrast.








Anoniem 08-09-18 om 18:56

Een paar jaar geleden, kon je dit zogenaamde Kasteel via 3 wegen aan rijden. Nu is dat door een paar oude wezenloze elementen veranderd naar 2! Dit van alle beesten af, te ziek voor woorden!

Bewoner GH 08-09-18 om 18:56

Een paar jaar geleden, kon je dit zogenaamde Kasteel via 3 wegen aan rijden. Nu is dat door een paar oude wezenloze elementen veranderd naar 2! Dit van alle beesten af, te ziek voor woorden!

bewoner 10-09-18 om 12:15

Het gebied is prachtig , de opstallen zien er super uit maar de bereikbaarheid is ondanks diverse beloften door voormalige CDA wethouders een drama . De beloofde lanen met bomen en fiets en wandelmogelijkheden zijn nooit uitgevoerd en de aansluiting op een rotonde is weer afgesloten Echt jammer en een gemiste kans .

J. Brand 12-09-18 om 10:46

Prachtig plan met een authentieke uitstraling dat past in de gecreëerde omgeving.

Thea 19-09-18 om 13:47

Prachtige locatie welke heel mooi is gebouwd en een aanwinst is voor de omgeving

Jan van den Berg 19-09-18 om 13:57

Prachtig, passend verhaal over unieke woonomgeving.

Anoniem 23-09-18 om 16:20

Het is buitengewoon prettig wonen in de landelijke omgeving van de Horster Brinken. Recreatie . Natuur en (inkoop)centra's zijn in de onmiddellijke omgeving. Het is heerlijk om 's morgen bij het opstaan de reeën, fazanten en hazen rond het kasteel Groot Horloo te ontwaren. Het kasteel met zijn 103 inwoners is een gemoedelijke woonomgeving waar zowel jong als oud elkaar treffen in onze riante ridderzaal.
Niet te vergeten dat ook de Das weer zijn intrek in de Horster Brinken heeft ingenomen.

Anoniem 23-09-18 om 16:21

Het is buitengewoon prettig wonen in de landelijke omgeving van de Horster Brinken. Recreatie . Natuur en (inkoop)centra's zijn in de onmiddellijke omgeving. Het is heerlijk om 's morgen bij het opstaan de reeën, fazanten en hazen rond het kasteel Groot Horloo te ontwaren. Het kasteel met zijn 103 inwoners is een gemoedelijke woonomgeving waar zowel jong als oud elkaar treffen in onze riante ridderzaal.
Niet te vergeten dat ook de Das weer zijn intrek in de Horster Brinken heeft ingenomen.

Ton Tempels 23-09-18 om 16:22

Het is buitengewoon prettig wonen in de landelijke omgeving van de Horster Brinken. Recreatie . Natuur en (inkoop)centra's zijn in de onmiddellijke omgeving. Het is heerlijk om 's morgen bij het opstaan de reeën, fazanten en hazen rond het kasteel Groot Horloo te ontwaren. Het kasteel met zijn 103 inwoners is een gemoedelijke woonomgeving waar zowel jong als oud elkaar treffen in onze riante ridderzaal.
Niet te vergeten dat ook de Das weer zijn intrek in de Horster Brinken heeft ingenomen.

Ton Tempels 23-09-18 om 16:25

Het is buitengewoon prettig wonen in de landelijke omgeving van de Horster Brinken. Recreatie . Natuur en (inkoop)centra's zijn in de onmiddellijke omgeving. Het is heerlijk om 's morgen bij het opstaan de reeën, fazanten en hazen rond het kasteel Groot Horloo te ontwaren. Het kasteel met zijn 103 inwoners is een gemoedelijke woonomgeving waar zowel jong als oud elkaar treffen in onze riante ridderzaal.
Niet te vergeten dat ook de Das weer zijn intrek in de Horster Brinken heeft ingenomen.

Elise van der Stouw Lengkeek 02-10-18 om 14:35

De Horster Brinken is veel meer dan een uitloper van de Noord-West Veluwe: het is een gebied met een eeuwenlange historie waarin ooit de roemruchte Graaf van Gelre, Reinout de Strijdbare, trots rond galoppeerde. In zijn nopjes met deze uithoek van zijn land, grenzend aan de Zuiderzee (en tegenwoordig de A28 en het Randmeer).

Hoe vaak heeft de graaf niet te maken gehad met zware stormen waarbij de Zuiderzee opnieuw land van hem had afgepikt?
Wat zou hij trots zijn geweest als hij even een kijkje had kunnen nemen, anno 20NU.
Zeven eeuwen later is deze bijzondere locatie - waar voorheen de witte wieven en het water te vaak vrij spel hadden als de arme boeren even niet opletten - namelijk omgetoverd tot een stijlvolle woonlocatie, te midden van de ruige natuur van de Veluwe.

Kasteel Groot Horloo zie ik altijd al opdoemen als ik over de A28 rijd en eenmaal op weg naar de Horster Brinken, naar huis, geniet ik nog elke dag van het landelijke beeld van poort- en galerijwoningen in Chaletstijl en de indrukwekkende landgoederen met hun statige villa's tussen de weilanden en de bossen.

Dat we deze schitterende woonstek te danken hebben aan onze naaste buren: de dassen die hier van oudsher hun burchten bewonen, vervult me nog steeds met plezier en dankbaarheid. Anders was dit gebied door belanghebbenden opgeëist om dienst te gaan doen als bedrijventerrein.
De Horster Brinken is een staaltje van creativiteit, gecombineerd met schoonheid en respect voor de natuur en de toekomst. Wat mij betreft met recht genomineerd voor de GPRK18.

Met dank aan de @GemeenteErmelo en aan @vinkevision met wie ik samen deze pitchfilm mocht maken!

Elise van der Stouw Lengkeek 02-10-18 om 14:52

Sorry: het is niet gelukt de film te uploaden via het reactie formulier. Hier dus alsnog de link naar de pitchfilm op YouTube: https://youtu.be/BI6_78zuPqQ

Marianne Stamhuis 02-10-18 om 22:31

Prachtige verbinding van oud en nieuw, zeer innovatief en een juweel voor het oog

m b 02-10-18 om 22:35

mooie plek!

Lotty Nijkamp 02-10-18 om 23:01

Een vorstelijk plekje wat altijd de aandacht trekt als je er langs komt.
Ik heb er in de winter een keer gewandeld; sprookjesachtig en wat een heerlijke natuur !

Anoniem 03-10-18 om 9:06

Bijzonder en prachtig verwoord verhaal, met professionele beelden!! De nominatie waard, de prijs des te meer!

Winnie & Dick den Hertog-Riedstra 03-10-18 om 16:46

Wij, Winnie en Dick den Hertog-Riedstra, wonen vanaf het begin, sinds 2009 dus, op kasteel Groot Horloo. We doen dat al die jaren onafgebroken met heel veel plezier. Dagelijks genieten wij van de variatie in de natuur, de veeteelt en de bebouwing wanneer wij over de Horster-Engweg of de Horloseweg van en naar het Kasteel rijden. En telkens weer voelen wij ons twee trotse eigenaren als visite lovende woorden spreekt over het complex waarbinnen wij wonen.

Barendregt 05-10-18 om 20:10

Unieke woonomgeving!

JV 13-10-18 om 17:23

Bijzondere architectuur en grandeur.
Trots om hier te wonen in, wat zich uiteindelijk ontwikkeld heeft als een vriendelijke woongemeenschap, midden in de natuur op een schitterende lokatie. Hier heb je alles dichtbij, water, heide, bos, maar ook makkelijke uitvalswegen naar centrum, winkels enz. Dat onze aanrijdroute niet is aangesloten op een rotonde, waardoor de kans op vracht- en snelverkeer alleen maar kan toenemen, vind ik voor de kinderen van het kasteel een prima beslissing.