Munnikenland

anoniem 13-06-2018
1916 keer bekeken 7 reacties

Sint Jansbeek Arnhem wint de Gelderse prijs voor ruimtelijke kwaliteit

De Sint Jansbeek in Arnhem is de winnaar van de Gelderse Prijs voor Ruimtelijke Kwaliteit 2018. De Walk of Wisdom in Nijmegen en omgeving mocht de publieksprijs in ontvangst nemen. Voorzitter van de jury Jan Terlouw en gedeputeerde Josan Meijers reikten op donderdag 22 november de prijzen uit in het Koelhuis in Zutphen.

De Gelderse Prijs voor ruimtelijke kwaliteit wordt eens in de twee jaar uitgereikt. Dit jaar was het thema ‘landschap nieuwe stijl’. Zowel de vakjuryprijs als de publieksprijs is een cheque van 10.000 euro waarmee de winnaars een financiële steun in de rug krijgen hun project uit te voeren en zo het betreffende landschap (nog) mooier te maken. Gedeputeerde Meijers licht toe: ‘‘Overal om ons heen is landschap. Gelderland is gelukkig rijk bedeeld in meerdere soorten prachtig landschap. Ons landschap wordt doorlopend aangepast aan nieuwe behoeftes. Verandering is niet erg, als we maar zorgen dat we zo veel mogelijk schoonheid en kwaliteit erin houden of zelfs brengen. Daar gaat deze prijs over”.

Sint Jansbeek

Het stedelijke beeklandschap de Sint Jansbeek is volgens de jury een gebiedstransformatie met lef, die navolging verdient en waarvan het resultaat met recht een landschap nieuwe stijl genoemd kan worden. Herwaardering van het bekenlandschap speelt een grote rol bij de Sint Jansbeek. De beek heeft zijn historische karakter in meer of mindere mate teruggekregen. De manier waarop de Sint Jansbeek het verleden verbindt aan de toekomst is uniek, aldus juryvoorzitter Jan Terlouw.

Bewoners hebben het initiatief genomen en samen met de gemeente is vervolgens het idee uitgevoerd. Het plan van de bewoners was om de Sint Jansbeek, die onzichtbaar onder het centrum van Arnhem doorliep, weer terug te brengen in het landschap van de binnenstad. Dit is uitgewerkt met betrokkenheid van het waterschap, omwonenden en ondernemers. De eerste fase is nu gereed, in het gebied tussen de historische binnenstad en de Rijn. De cheque is een impuls voor de tweede fase. Daardoor zal de Sint Jansbeek al vanaf het Gele Rijdersplein door de historische binnenstad naar het wederopbouwgebied gaan stromen. Met het realiseren van deze fase wordt de gehele historische loop -weliswaar in een nieuw jasje- hersteld.

Walk of Wisdom

Het publiek koos voor een ander mooi project. Maar liefst 336 stemmen van in totaal 1712 stemmen ging naar de Walk of Wisdom, een pelgrimsritueel van een week lopen met telefoon en internet uit. De enorme diversiteit aan landschappen rondom Nijmegen als spiegel voor je eigen binnenwereld. Met als kompas een symbool dat uitdraagt dat je niet afgesneden bent van het landschap, maar er deel van uitmaakt. De essentie van de Walk of Wisdom is een hedendaags, seculier bezinningsritueel om met andere ogen te kijken naar de wereld waarin je leeft, waardoor je de werk- en consumptiemodus aflegt en het landschap echt ervaart. ‘Een wandeltocht om je verbinding met het leven, de natuur en het landschap opnieuw te bevestigen. Een parel!’, zo motiveert een van de stemmers de keuze voor dit project. Daarnaast gaat voor elke pelgrim een euro naar cultuur- en natuurprojecten langs de route en zal het op termijn wellicht ook een fysieke transformatie teweegbrengen.

Lees hier het juryrapport

Munnikenland ligt in het westen van de Bommelerwaard, waar water (blauw), natuur (groen) en cultuur (goud) op een unieke wijze samenkomen. Een landschap vol rivierwildernis, water, verhalen en pleisterplaatsen. Voor reflectie, expedities, avontuur en events. En kom ook onze Wakkere dijk beleven.

Vanaf 1 september tot 9 november kun jij ook je stem uitbrengen voor de publieksprijs. Dus log in zodat de stemknoppen verschijnen en kies jouw favoriete landschap. Het inloggen is nodig om te voorkomen dat stemmers meerdere keren op een landschap kunnen stemmen. En dat is wel zo eerlijk.

GPRK - pitch Munnikenland from Provincie Gelderland on Vimeo.

Type landschap

  • Natuurlandschap
  • Waterrijk landschap
  • Rivier of rivierenlandschap
  • Vrijetijdslandschap
  • Linielandschap of militair landschap
  • Cultuurhistorisch landschap

 

Gemeente(n)
Zaltbommel

Omschrijving van de ligging van het gebied
Munnikenland is de naam van het uiterst westelijke deel van de Bommelerwaard. Het is gelegen ten westen van Poederoijen en Brakel en feitelijk een landtong tussen de hier samenvloeiende Waal en de Afgedamde Maas.

Periode van de opvallendste transformatie
Jaren 0 en 10 van de 21ste eeuw in kader van Ruimte-voor-de-rivier.

De belangrijkste actoren
Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer, Waterschap Rivierenland, Provincie Gelderland, gemeente Zaltbommel, Slot Loevestein, Stichting Vestingdriehoek

Plan- en ontwerpproces
De landschappelijke transformaties en aanpassingen hebben plaatsgevonden in kader van het landelijke programma Ruimte voor de Rivier. De eerste schetsen in 2006 voorzagen in een geul en een dijk die schuin door de kom zouden gaan.  Via uitvoerig onderzoek zijn een voorkeursalternatief en een definitief inrichtingsplan opgesteld waar geheel andere oplossingen uit naar voren zijn gekomen.  De totale inrichting van het Munnikenland is gewijzigd. Er zijn nieuwe routes gekomen, de landbouw is verdwenen, oude dijken zijn afgegraven, een nieuwe dijk is aangelegd en de beleving is versterkt. De uitvoering is in 2016 afgerond. De wateropgave is leidend geweest, maar de inspanningen voor natuur en cultuur hebben het gebied gemaakt zoals dat nu is, waarbij ook veel nagedacht is voor de beleving van de bezoeker aan het gebied. Alle actoren en de nieuwe beheerders zijn meer dan tevreden met het resultaat.

Beknopte beschrijving van het landschap nieuwe stijl
Munnikenland is na de Biesbosch en de Gelderse Poort het derde robuuste aaneengesloten natuurgebied langs de Waal. Een bijzonder gebied, waar water, cultuur en natuur al eeuwen met elkaar verweven zijn. De wilde konikpaarden en rode geuzen van FREE Nature die hier vrij rondlopen dragen bij aan natuurlijk beheer. De komst van de bever, en straks misschien de roerdomp, maken het plaatje compleet. Met het Ruimte voor de rivierproject Munnikenland dat in 2016 is afgerond heeft de Waal meer ruimte gekregen en ontstaat er nieuwe natuur. Uniek is de komst van de Wakkere Dijk: de eerste multifunctionele rivierdijk in Nederland. Niet alleen beschermt deze dijk het achterliggende gebied - de Bommelerwaard - tegen rivierwater, het biedt ook mogelijkheden voor recreatie. De dijk is breder en hoger, en op bepaalde plekken tribunevormig aangelegd zodat bezoekers er kunnen recreëren met uitzicht op het buitendijks gelegen gebied. Wandelaars en fietsers hebben zo de ruimte.

Opmerkelijke gebiedskwaliteiten uitgelicht
Riviernatuur, waterveiligheid en cultureel erfgoed gaan in het Munnikenland hand in hand. Waar ogenschijnlijk tegengestelde belangen zijn van waterveiligheid, ecologie en cultuurhistorische beleving is hier juist een unieke drie-eenheid ontstaan van blauw (water), groen (natuur) en goud (cultuur). Dit is dé kracht en rijkdom van het gebied. Zichtbaar in het landschap zijn de middeleeuwse hotspots zoals kasteel Munnikenland, uithof Munnikenhof en natuurlijk Slot Loevestein dat per jaar door meer dan 120.000 mensen wordt bezocht.

Ambities en opgaven voor de toekomst
Krachtpatsers: De kansen die zich voordoen in het Munnikenland liggen op het vlak van recreatie en toerisme. Maar er zijn ook kansen voor de economie! Met maatschappelijk verantwoord ondernemen profiteren maatschappij, aarde en economie. Er gaan uiteenlopende ideeën rond, van zeer concreet tot “wie weet …”: windenergie, drijvende en meedraaiende zonnepanelen, transferium, shelters, watertaxi, plekken voor ‘hier en nu’, kunstzinnige bakens, WaterCampus en verbetering Slot Loevestein. Wat ze gemeen hebben is dat ze allemaal bijdragen aan de drie P’s: People, Planet en Profit en dat ze allemaal gebruik maken van uitgesproken kwaliteiten van het Munnikenland op het gebied van Blauw, Groen en Goud. Transferium en bezoekerscentrum: Het Munnikenland verdient het om verder te worden ontwikkeld en onder de aandacht te komen van een breed publiek. Hiervoor is de wens ontstaan voor de realisatie van een transferium, tevens bezoekerscentrum, om iedereen gastvrij in het Munnikenland te kunnen ontvangen. Doel is het in samenwerking met diverse partijen, zoals de gemeente Zaltbommel, Staatsbosbeheer en Slot Loevestein, realiseren van een transferium aan het begin van het Munnikenland, in de omgeving van de afslag naar Loevestein vanaf de N322. Op dit punt kan de auto (gratis) worden geparkeerd, kunnen elektrische auto’s worden opgeladen, kun je deelnemen aan uiteenlopende cultuur- en natuuractiviteiten en kunnen bezoekers terecht voor informatie. Dit is het startpunt waar het Munnikenland verder per fiets of te voet kan worden ontdekt. Tegen betaling kan een doorrijkaart voor auto’s worden gekocht. Resultaat is een veilig en gastvriendelijk recreatief gebied waar de natuur in optimale vorm kan worden beleefd met een minimum aan snelverkeer, geluidshinder en uitlaatgassen. Dit biedt kansen voor onder andere paalkamperen i.s.m. Staatsbosbeheer, kanotochten, struinroutes, arrangementen met de batterij Brakel en Poederoijen en andere toeristische ontwikkelingen.

Betrokkenheid bij het project
Ik ben sinds april 1999 directeur/bestuurder van Slot Loevestein en het het gebied enorm zien ontwikkelen. Was het voorheen een verkaveld boerenlandbouwgebied nu is het een prachtig wijde natuurgebied waar wilde natuur zich vrij kan ontwikkelen. Ik ervoor de ligging in onze rijke delta als uniek en tijdens mijn dagelijkse rij,- fiets- en wandeltochten droom ik over kansrijke ontwikkelingen zoals hierboven beschreven. Uniek stukje natuur op een duurzame en eerlijke manier ontwikkelen. Persoonlijk ervaar ik hier bijna dagelijks de enorme rijkdom van de stilte en de rust.

Bijzonderheden
Toeristisch samenwerkingsverband: Slot Loevestein maakt onderdeel uit van de Vestingdriehoek, een samenwerkingsverband met vier omliggende gemeenten. De stichting is opgericht om de geschiedenis en het cultureel waardevolle gebied onder de aandacht te brengen bij toeristen en recreanten. De Vestingdriehoek heeft haar werkgebied in Gorinchem, Woudrichem, de Bommelerwaard met Slot Loevestein en Lingewaal met Fort Vuren. De komende jaren wordt ingezet op wat het gebied bindt: het water, cultureel erfgoed; de Unesco erkenning van de Nieuwe Hollandse Waterlinie die drie provincie grenzen overstijgt..

Afbeeldingen

Hoogwater

paarden en runderen Munnikenland verplaatst om hoogwater

Het Munnikenland ontwaakt

Reageren

Twitter

Op de kaart

7  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

 
 
We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.

Een momentje...
Agnes Advocaat 05-09-18 om 12:01

Munnikenland.... in alle jaargetijden prachtig. Zoveel afwisseling in flora en fauna, dat blijft trekken. Ik kom er wekelijks even kijken om daarna weer met een fijn gevoel naar huis te gaan. Kijk maar naar de foto's.

ronald hoekstra 06-09-18 om 14:46

Oude en nieuwe verhalen komen hier prachtig samen. Een uitstekend voorbeeld hoe van een bedreiging (hoog water) een kans is gemaakt.

Fijter de a 11-09-18 om 20:54

Het is een mooi stukje natuur
Waar mens en dier samen kunnen
Gaan mits men zich aan de regels
Houd en de dieren die er wonen en leven respecteerd .
Dan kunnen wij nog lang genieten

Hans Verbeek 18-09-18 om 19:30

Dit is een uniek stikje natuur, daarom mijn stem

Rika Hooijkaa 19-09-18 om 6:32

Munnikenand is een prachtig natuurgebied. Ik kom er wekelijks om even te wandelen of te fietsen en te genieten van de mooie natuur. Ik hou van fotograferen en bij Munnikenland valt er voldoende te fotograferen het hele jaar door.

Rika Hooijkaas 19-09-18 om 6:32

Munnikenand is een prachtig natuurgebied. Ik kom er wekelijks om even te wandelen of te fietsen en te genieten van de mooie natuur. Ik hou van fotograferen en bij Munnikenland valt er voldoende te fotograferen het hele jaar door.

Anton Klijmij 19-09-18 om 22:43

Altijd leuk om rond te struinen en te genieten van de waal